ล่องแก่งลำน้ำว้า...เร้าใจและท้าทายสุดสุด

ท่องเที่ยวเชิงนิเวศ

อาการตื่นเต้นขณะเรือยางลงแก่ง ตามด้วยมวลน้ำสาดเข้ามาเต็มลำ พร้อมกับมีเสียงหวีดร้องดังกึกก้อง แต่ก็มีเสียงแทรกจากนายท้ายเรือ บัญชาการให้เร่งฝีพายจ้ำสุดแรง เมื่อเรือยางผ่านแก่งน้ำเชี่ยวมาได้ เราต่างยกพายขึ้นแตะยินดีกัน

แม้เหตุการณ์อลหม่านผ่านมานาน แต่ความระทึกใจยังฝังแน่นลึก แล้วก็มักจะอมยิ้มแกมขนลุกซูซ่า ยามเมื่อนึกถึงภาพวันวานที่ยังชัดเจน

สำหรับการล่องแก่งน้ำว้าครั้งนี้ ทางด้าน การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย สำนักงานแพร่ ก็ยังคงสายสัมพันธ์อันดีกับทาง จังหวัดน่าน อำเภอแม่จริม อุทยานแห่งชาติดอยภูคา อุทยานแห่งชาติแม่จริม สมาคมธุรกิจท่องเที่ยวจังหวัดน่าน ชมรมล่องแก่งลำน้ำว้าจังหวัดน่าน สายการบินนกแอร์ และ ผู้ประกอบการนำเที่ยวจังหวัดน่าน ร่วมจัดกิจกรรม "ล่องแก่งเรือยางลำน้ำว้า จังหวัดน่าน" เพื่อการกระจายตัวด้านการท่องเที่ยว

จังหวัดน่านได้ชื่อว่าเป็น ชุมชนคนต้นน้ำ ด้วยเป็นต้นน้ำของแม่น้ำสายสำคัญๆ ได้แก่ แม่น้ำน่าน แม่น้ำสา แม่น้ำสมุน แม่น้ำแหง แม่น้ำปัว แม่น้ำกอน และแม่น้ำว้า โดยเฉพาะน้ำว้าเป็นธารน้ำไหลเชี่ยว จึงทำให้เกิดการท่องเที่ยวเชิงนิเวศขึ้น

รวมถึงกิจกรรมผจญภัยต่างๆ อย่างล่องแก่งน้ำว้า ที่ได้รับการกล่าวขานกันไปทั่ว ซึ่งก็มาจากความยากง่ายถึง 6 ระดับ คือ ระดับ 1 เป็นระดับที่ง่ายที่สุด คนทั่วไปพายเรือได้อย่างสบาย ด้วยมีสายน้ำไหลเอื่อยๆ เหมาะกับเพิ่งเริ่มมาล่องแก่ง ระดับ 2 สายน้ำไหลแรงขึ้นอีกระดับ ควรมีทักษะพายเรือ ระดับ 3 สายน้ำเชี่ยวระดับปานกลาง มีแก่งให้ตื่นเต้นเป็นระยะ ต้องมีการฝึกฝนเทคนิคการพายเรือ และรู้ลักษณะสายน้ำเป็นอย่างดี

ส่วนระดับ 4 เป็นระดับที่ยากขึ้นมาอีกขั้น มีทักษะหรือเทคนิคการพายเรือดีเยี่ยม ต้องใช้ความระมัดระวังในการล่องแก่ง ระดับ 5 อยู่ในระดับที่ยากมากยิ่งขึ้น ด้วยมีสายน้ำไหลเชี่ยวกรากอย่างมาก ควรมีเทคนิคและประสบการณ์การพายเรือสูง แล้วต้องเพิ่มความระมัดระวัง ในการล่องไปตามแก่งเป็นพิเศษ และระดับ 6 อยู่ในระดับที่อันตราย ต้องชำนาญในการพายเรือกันเป็นพิเศษ เพราะมีสายน้ำไหลเชี่ยวมาก และมีช่วงแก่งน้ำที่ดิ่งชัน

ลำน้ำว้าตอนบน มีระยะทางประมาณ 40 กิโลเมตร ล่องแก่งได้ระหว่างเดือนกันยายนถึงเดือนตุลาคม ส่วนลำน้ำว้าตอนกลาง เป็นสายน้ำที่มาบรรจบบ้านสบมาง มีระยะทางประมาณ 80 กิโลเมตร ล่องแก่งได้ระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ถึงเดือนมิถุนายน หากช่วงปลายฝนต้นหนาวด้วยแล้ว การล่องแก่งลำน้ำว้าตอนกลาง...บีบคั้นใจสุดสุดเลย และลำน้ำว้าตอนล่าง มีระยะทางประมาณ 10 กิโลเมตร ทำการล่องแก่งได้ตลอดทั้งปี

ณ บ้านสบมาง อำเภอบ่อเกลือ จังหวัดน่าน สถานที่เก่าและเวลาเดิม กับสภาพเหตุการณ์ความโกลาหล ของผมและเพื่อนนักข่าวกลุ่มเก่า-ใหม่ ซึ่งกำลังเตรียมเนื้อเตรียมตัวเพียบพร้อม รวมถึงจัดเก็บอุปกรณ์ทำงานให้ปลอดภัย จากนั้นพากันยกโขยงไปที่ท่าน้ำ ลงนั่งในเรือยางขนาดสามเมตรเก้าสิบ ที่บรรจุนักท่องเที่ยวไม่เกิน 5 คน

ก่อนเริ่มกิจกรรมประธานชมรมล่องแก่งน้ำว้า น้าหมุน-สมุน มูลมา มาให้ความรู้ในการเตรียมตัว และข้อปฏิบัติการล่องแก่ง ซึ่งเริ่มต้นด้วยจิตใจและร่างกายสมบูรณ์ ใส่หมวกนิรภัยและสวมเสื้อชูชีพพอดีตัว ทั้งควรสวมเสื้อเนื้อเบาแขนยาวคล่องตัว ส่วนกางเกงควรกระชับตัว จะเป็นขาสามส่วนหรือขายาวก็ได้ แต่ควรเลี่ยงพวกกางเกงยีนส์ ส่วนรองเท้าใส่ขณะล่องแก่ง ควรเลือกหาที่มีน้ำหนักเบา ไม่อุ้มน้ำ มีสายรัดส้นเท้า เพื่อป้องกันการหลุดหาย และควรมีถุงมือเอาไว้ตอนพายเรือ อ้อ!!!ใครใส่แว่นตา...ควรมีสายรัดแว่นไว้ด้วย

น้าหมุน เสริมเรื่องการช่วยเหลือตนเอง หากเกิดพลัดตกไปกับกระแสน้ำ ว่า หนึ่ง...พยายามว่ายน้ำเข้าหาเรือ หรือเข้าฝั่งให้เร็วที่สุด เพื่อเป็นการป้องกันไม่ให้ร่างกาย ได้รับอันตรายจากกระแสน้ำและแก่งหิน สอง...พยายามลอยตัวให้อยู่เหนือน้ำในท่านอนหงาย ยกขาทั้งสองข้างขึ้นในระดับผิวน้ำ เพื่อให้เสื้อชูชีพพยุงตัวให้ลอยขึ้น สาม...ในขณะที่กำลังถูกน้ำพัดไปเรื่อยๆ ให้เหยียดขาไปตามด้านที่กระแสน้ำไหล เพื่อเป็นการป้องกันตัวเอง จากการกระแทกกับหิน และค่อยๆเตะขาในน้ำ ช่วยชะลอความเร็วของกระแสน้ำที่พัด สี่...อย่างอเข่าหรือคว่ำหน้า จะทำให้ร่างกายกระแทกกับสิ่งที่อยู่ใต้น้ำได้ ห้า...หากไม่มีโอกาสว่ายน้ำเข้าฝั่ง ให้ปฏิบัติตามข้อแนะนำตอนต้น คือ ลอยตัวท่านอนหงาย และพยายามตั้งสติ หาที่ยึดเกาะรอเรือหรือทีมช่วยเหลือมารับ และหก...หากตกในกระแสน้ำเชี่ยว ไม่ควรรีบเกาะเรือยาง เพราะกระแสน้ำจะพัดพาเรือด้วยความเร็ว อาจได้รับอันตรายจากโขดหินหรือกิ่งไม้

ส่วนเรื่องการพายเรือล่องตามแก่ง จะต้องคอยดูหรือสังเกตเรื่องของกระแสน้ำ หากเห็นกระแสน้ำไหลเป็นตัววีหงาย ต้องพายเข้าตรงตัวแหลม ถ้าพายเรือลงทางด้านข้าง เรืออาจสะบัดให้ตกน้ำกันได้ แล้วเรือจะขวางลงมาจากแก่ง ทำให้เกิดการพลิกคว่ำในที่สุด ซึ่งในการนำเรือลงมาจากแก่งนั้น ต้องบังคับเรือให้ลงจากแก่งตรงๆ ถ้าหากเรือลงมาทางขวาง จะทำให้เรือเสียหลักการทรงตัว หากเห็นว่า ไม่สามารถพายเรือมุ่งตรงได้แล้ว ก็จะหักเอาหน้าเรือชนกับแก่งเลย เรือก็จะหมุนตัวกลับออกมาได้เอง โดยที่ไม่เกิดการพลิกคว่ำ

ระหว่างล่องเรือไปอย่างอ้อยอิ่ง เหม่อชมกับธรรมชาติตามป่าเขา ที่ตกแต่งด้วยหินก้อนเล็กใหญ่ทรงแปลกตา เสริมด้วยไม้ใหญ่เป็นเรือนยอด ตั้งต้นตระหง่านเป็นสง่างาม อย่างไม้ตะเคียน ไม้มะค่า ไม้ยาง ไม้แดง เป็นพืชพรรณในป่าเบญจพรรณ ลดระดับลงมาเป็นพวกต้นไผ่ ต้นกล้วย ต้นอ้อ และระดับล่างหรือพืชอาศัยตามชายน้ำ อย่างพวกผักกูด เฟิร์น ทั้งชุกชุมด้วยพันธุ์ปลาหลากชนิด อย่างปลาเพชร ปลาแค่ ปลาแก้มแดง ปลาพง

กำลังชิวชิวกับบรรยากาศเล้ย ก็ถูกสั่งให้ออกแรงเร่งพาย พริบตาก็มีน้ำจากแก่งดัง...ซู่ซ่า...ตูมตาม...แล้วเข้าล้อมรอบตัวไปหมด ผมออกแรงพายเรือสุดกำลังเกิด เพื่อฝ่าระลอกคลื่นหัวขาวโพลน ที่คอยซัดน้ำเข้าเต็มหน้าไม่หยุด เรือยางแล่นตัดกระแสน้ำอย่างเร็ว พร้อมพายงัดให้เรือหลบโขดหิน และเรือก็ฝ่าเข้าสู่แหล่งน้ำไหลเฉื่อย

กระแสน้ำที่ผจญกันไปเมื่อครู่ มีทั้งกระแสน้ำไหลวน ที่นักผจญภัยเรียกว่า Addy Line เป็นกระแสน้ำไหลนิ่งเอื่อยๆ เพราะก้อนหินจะแยกกระแสน้ำ ออกไปทางด้านขวาและด้านซ้าย ส่วนกระแสน้ำที่ทิ้งตัวลงมา มวลน้ำจะม้วนตัววนขึ้นลงตลอด นายท้ายเรือเรียกว่า Hydro Line เป็นจุดที่นักล่องแก่งกริ่งเกรง ดังนั้น หากล่องถึงแก่งที่มีไฮโดรลาย นายท้ายเรือจะสั่งให้เร่งฝีพายจ้ำ เพื่อต้องการให้เรือพ้นจากตัวไฮโดรลาย แต่หากนำเรือหนีออกไปไม่พ้น กระแสน้ำก็จะดึงเรือกลับไปทันที ในบางครั้งอาจจะทำให้เรือพลิกคว่ำได้

การล่องแก่งเรือยางลำน้ำว้า จะให้ความรู้สึกที่เร้าใจและตื่นเต้น จากแก่งที่สุดมันส์สุดโหด อย่างแก่งเสือเต้น แก่งห้วยเดื่อ แก่งผีป่า แก่งห้วยปึง

โดยเฉพาะตรงแก่งห้วยปึง เพื่อนๆได้ฉายากันถ้วนหน้า ด้วยกระแสน้ำที่แก่งห้วยปึง โอบรัดเหวี่ยงตัวสุดรุนแรง จนทุกคนในลำเรือแตกกระเจิง

นี่เพียงแก่งวันแรก...ที่ผ่านมาอย่างทุลักทุเล

แล้วก็หยุดพักแรมแคมป์แม่สะนาน 1 คืน กับยาคลายกล้ามเนื้อ ยาแก้ไข้ ยาแก้ปวด หรือยาทาฟกช้ำ ออกมาบริการอย่างสนุกสนานก่อนนอน

เก้าโมงเช้า...เวลาที่น่าหวาดหวั่น เพราะได้ข่าวมาว่า แก่งที่จำต้องพายเรือผ่านไป ยากเข็ญกว่าเมื่อวาน เลยยกมือสาธุๆๆๆ...สร้างกำลังใจ

แก่งครก แก่งผาขี้นก แก่งผารถเมล์ ต่างก็ยากง่ายตั้งแต่ระดับ 1-5 ตามมาตรฐานสากล โดยเฉพาะแก่งผารถเมล์ มีความยากอยู่ระดับห้าบวก สามารถดูดเรือให้จมมิด แล้วสะบัดให้เรือพลิกคว่ำ จึงจอดเรือตั้งท่าเตรียมพร้อมก่อน แล้วต่อด้วยแก่งห้วยหลวง ในความยากระดับ 4 แต่ก็มีโอกาสเรือคว่ำสูงเหมือนกัน ส่วนทางด้านแก่งโดดกับแก่งใหม่ ก็มีความยากระดับ 4 ไม่ต่างกันเลย แล้วต่อที่ใกล้ปลายทางด้วยแก่งสร้อย แก่งที่มีลักษณะเป็นรูปตัวเอส ในความยากระดับ 5 พอๆกับแก่งยาวเช่นกัน ที่มีลอนระนาบราวร้อยเมตร หากช่วยกันพายเรือไม่ดี อาจไปปะทะกับหน้าผา เกิดเรือพลิกคว่ำได้ ด้วยมีหลุมไฮโดรลายแอบซ่อนอยู่

แต่ก็ผ่านมาถึงแก่งวังลูน...สุดท้ายปลายทาง

ซึ่งทำให้พวกเรา...เร้าใจและท้าทายอย่างสุดสุด

สำหรับบรรดานักท่องเที่ยวหัวใจสีเขียว ที่ชื่นชอบในกิจกรรมเชิงผจญภัย หรือผู้ที่อยากสัมผัสกับธรรมชาติบริสุทธิ์ ร่วมถึงกิจกรรมการล่องแก่งลำน้ำว้า สอบถามและจองแพ็คเกจท่องเที่ยว ที่แจงแอนด์เจทัวร์ โทร.0-5476-9026 น่านทัวร์ริ่ง โทร.0-5475-1122 น่านปางช้าง โทร.0-5478-1316 น่านม่วนทัวร์ โทร. 0-5477-3598 น่านแอ็ดเวนเจอร์ทัวร์ โทร.08-6610-5828 และริเวอร์ ราฟท์ โทร.0-5471-0940 หรือสอบถามรายละเอียดที่ การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย สำนักงานแพร่ โทร.0-5452-1118 0-5452-1127 ได้เลยครับ