บ้านดินสร้างได้ด้วยมือเรา

บ้านดินสร้างได้ด้วยมือเรา (ฉบับเสมือนเป็น คู่มือการสร้างบ้านดิน)

ตอนที่ 6 การทำช่องแสง ช่องลม ระบบน้ำประปาภายในบ้านดิน

ตอนที่แล้ว ทิ้งท้ายไว้ว่าจะกลับมาเล่าเรื่องการทาสีบ้านดิน แต่ลืมไปว่าบ้านดินยังมีส่วนประกอบอื่นๆ อีกที่น่าสนใจ และต้องทำให้เรียบร้อยก่อนลงมือทาสี เช่น การทำช่องแสง การทำช่องลม และการเดินท่อระบบน้ำประปา ดังนั้น ในตอนที่ 6 นี้ จึงขอเล่าเรื่องนี้ก่อน และขอเลื่อนเรื่องการทาสีบ้านดินเอาไปไว้ตอนหน้า

การทำช่องแสง

ช่องแสงบ้านดิน

หลายคนที่เข้ามาเยี่ยมชมบ้านดิน มักถามว่า ช่องโหว่ๆนี้ เว้นไว้ทำอะไร เราจะตอบไปทุกครั้งว่า "ช่องแสง" และคนที่ถามก็จะทำหน้างง ช่องแสง?...อะไร?...ยังไง?...ช่องแสง ก็คือช่องที่แสงสามารถทะลุผ่านไปได้ จะช่วยทำให้บ้านดินของเราสว่างขึ้น และถ้าออกแบบดีๆ ยังใช้เพื่อการประดับตกแต่งได้อีกด้วย เคยเห็นคนฝีมือดีๆ ออกแบบช่องแสงนี้ได้สวยงามมาก แต่ฝีมือเรายังไม่ถึง ก็เอาแบบเรียบและง่ายไว้ก่อนค่ะ

แบบเรียบและง่ายที่ว่านี้ ก็แค่เรียงลงมาเป็นแถวยาวๆก็พอ วัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ ประกอบด้วยขวดแก้วล้างให้สะอาด ตากให้แห้งสนิท แล้วหาพลาสติกมาปิดปากขวดไว้ ตัดไม้ไผ่ ทำเป็นรางไว้ เพื่อให้เรียงขวดให้ง่ายขึ้น จะเรียงสลับสีบ้างก็ได้ แต่ในเบื้องต้นสำหรับมือใหม่ อย่าเพิ่งใส่หลายสีนักนะคะ บ้านดินของเราอาจดูระยิบระยับ วิจิตรตระการตาเกินไปค่ะ

ฟางย่ำกับโคลน และน้ำเปล่า 1 กระป๋อง

ค่อยๆเรียงขวดขึ้นไปทีละใบๆ

จนกระทั่งเต็มช่องที่เว้นไว้ ใช้ฟางและโคลน ฉาบตกแต่งให้เรียบเนียนสวยงาม ช่องแสงนี้ฝีมือข้าพเจ้า [KBD_1] เองค่ะ ค่อยๆถ่ายภาพสลับกับเรียงขวด กว่าจะเสร็จสองด้าน ใช้เวลาทำสามวัน

ปล่อยทิ้งไว้ให้แห้งสนิท (เดาได้ไหมคะ ขวดใสๆ และขวดสีชานี้ ยี่ห้ออะไรบ้าง? ใบ้ให้ว่าเมดอินไทยแลนด์ค่ะ)

สาวน้อยคนนี้ เป็นลูกของหลาน อาจจะลำดับญาติกันยาวไปนิดไม่เป็นไร แต่ที่มันจี๊ดๆในใจ คือเขาเรียกเราว่า "ยาย" มาคอยเป็นลูกมือ และเล่นซนไปด้วย พอเรียงเสร็จก็ช่วยขัดๆถูๆ จนขวดใสปิ๊ง

การทำช่องลม

แล้วช่องนี้ล่ะ คืออะไร?... ตอบว่ามันคือช่องลมค่ะ หรือช่องระบายอากาศในส่วนของห้องน้ำนั่นเอง

ภาพข้างบนนี้คือช่องลมแบบสำเร็จรูป ที่พี่อาสาสมัครคนหนึ่งนำมามอบให้ หลังจากมาช่วยลงแรงสร้างบ้านดินแล้ว อยากมีส่วนร่วมในประวัติศาสตร์ จึงออกแบบช่องลม และลงมือทำด้วยตัวเอง กล้าให้ก็กล้ารับ และก็กล้าเอามาติดด้วยค่ะ

เอาตะปูตอกไปรอบๆตัวกรอบ เพื่อให้ฟางยึดติดได้ แล้วอัดฟางชุบโคลนไปรอบๆตัวกรอบช่องลม

เสร็จแล้วค่ะ ง่ายมากๆ สำหรับการติดช่องลม 2 ช่อง

ระบบท่อน้ำปะปา

ส่วนนี้ต้องวางแผนไว้ให้ดี ตั้งแต่เริ่มทำฐานรากบ้านดินเลยค่ะ น้ำเข้าทางไหน? น้ำระบายทิ้งทางไหน? ออกแบบไว้ให้รอบคอบนะคะ สำหรับตัวเองต้องบอกว่ามีเรื่องผิดพลาดนิดหนึ่ง ตรงที่ไม่ได้แยกโซนเปียกและแห้ง เอาท่อน้ำทิ้งไปไว้ใกล้ๆ โถสุขภัณฑ์ เวลาอาบน้ำ น้ำจะไหลไปเปียกส่วนที่ควรจะเป็นโซนแห้ง นี่แหละความไม่รอบคอบ และไม่ยอมเขียนลงกระดาษก่อน อย่างไรก็ดี ต้องขอบคุณอาสาสมัครท่านหนึ่งที่ตาไว และท้วงติงตรงนี้ แม้ว่าจะแก้ไขอะไรไม่ได้แล้ว แต่ก็เป็นบทเรียนเอามาเขียนไว้ให้ท่านผู้อ่าน ได้อ่านกันค่ะ

อาศัยฝีมือช่างค่ะ เจาะๆ ขุดๆ และตอกๆ

จนได้ท่อน้ำและก๊อกน้ำครบตามจุดที่กำหนด

ฉาบปิดด้วยดินอีกรอบ คราวนี้ก็จะเห็นแต่ก๊อกน้ำโผล่ออกมาจากผนังดิน ปล่อยทิ้งไว้จนแห้งสนิท

ในตอนหน้าจะมาเล่าเรื่องการทาสีบ้านดินค่ะ