โรคกรดไหลย้อน

โภชนาการเพื่อสุขภาพ

เมื่อหลายเดือนมาแล้ว เกิดอาการอาหารเป็นพิษ ปวดท้องทั้งคืน นอนไม่หลับเลยตั้งแต่สามทุ่มจนเช้า ถ่ายสองครั้ง อาเจียนอาหารที่ค้างในทางเดินอาหารออกมาจนหมด ก่อนจะถ่ายและอาเจียน มีอาการปวดท้องมาก ปวดจากด้านหลัง เหมือนท้องเสีย คิดดูว่าเมื่อวานนี้กินอะไร ไม่มีปัญหาเรื่องกิน อาหารอร่อยกินได้มาก สงสัยว่าอะไรไม่สะอาด วันรุ่งขึ้นไม่กินอาหารย่อยยาก กินแต่ข้าวต้มกับปลาเค็ม เมื่อหยุดอาหารก็ไม่ปวดท้อง ค่อยๆกินมากขึ้น บ่ายๆงดอาหารมานานแล้ว เพราะไม่อยากอ้วนมากขึ้น มาวันหนึ่งขยันทำอาหาร กินอร่อยตอนเย็น กลางคืนปวดท้องอีก ไม่มีอาหารเป็นพิษเพราะไม่ได้กินอาหารเก่า หรืออาหารนอกบ้านที่อาจจะไม่สะอาด รีบไปโรงพยาบาล คุณหมอบอกว่าเป็นโรคกรดไหลย้อน

เมื่อปวดท้องด้วยตนเอง จึงเริ่มสังเกตรายการโฆษณาทางโทรทัศน์ เห็นมียาลดกรด ยาแก้ปวดท้อง ยาแก้ท้องอืด มีขายหลายชนิด แสดงว่ามีคนเป็นโรคกรดไหลย้อนกันมาก คงหาซื้อยามากินเอง จึงมีการโฆษณาขายยามากมาย สงสัยว่าทำไมคนเราจึงไม่หาเวลาไปพบแพทย์ เมื่อไม่สบายก็หายามากินเอง ไม่กลัวว่าจะเกิดผลเสียต่อระบบต่างๆของร่างกาย

พิจารณาตัวเองอยู่นาน เมื่อกินอาหารแล้วปวดท้อง จะต้องหาสาเหตุว่ากินอะไร กินตอนไหนที่ทำให้เกิดอาการ ยาที่คุณหมอให้มารักษาได้หายทันทีหรือต้องกินเพิ่ม ครั้งนี้กินยานี้หาย คราวหน้าทำไมกินยาแล้วยังปวดท้องอยู่ สังเกตว่ากินอาหารใกล้เวลานอนจะปวดท้องมาก แปลว่ากินอาหารแล้วห้ามนอน ถ้าวันไหนมีเรื่องเดินมาก จะไม่ปวดท้อง ไปหาหมอหลายครั้ง คำแนะนำที่ดีที่สุดคือให้ปรับชีวิต เปลี่ยนเวลากินอาหาร เพิ่มการออกกำลังกาย เมื่อจะนอนต้องไม่ให้มีอาหารเหลือค้างในกระเพาะ นอนให้ห่างจากการกินอาหารมื้อสุดท้ายไม่ต่ำกว่าสี่ชั่วโมง

หลังจากไปพบคุณหมอหลายครั้ง ได้ยามามากมาย วันแรกๆยังปวดท้องบ่อย ถ้าวันไหนนั่งมาก ถึงจะไม่กินมากก็ยังปวดท้อง น้ำหนักตัวลด เสื้อผ้าหลวม ไม่ใช่ว่าดีเพราะเอวไม่ลด แขนขาหน้าเหี่ยวดูแก่ ลมในท้องทำให้เอวไม่ลด มีลมในท้องมาก ผายลมและเรอตลอดวัน เป็นที่น่ารังเกียจ ไม่กล้าเข้าใกล้ใครๆ ต้องหาเรื่องเดิน เช้าเดินไปตลาด ซื้อผักสดพอกินวันเดียว กลับบ้านเดินรอบบ้าน หางานทำ กินอาหารมื้อสุดท้ายไม่เกินบ่ายสามโมง กินแล้วเดินทำสวนจนมืด ร่างกายแข็งแรงดี ไม่ปวดท้อง ลดยาได้มาก ถึงจะมียามาก แต่พยายามไม่กินถ้าไม่มีอาการ ไม่รู้ว่าทำถูกหรือผิด ไว้คราวหน้าไปโรงพยาบาลตามนัด จะต้องถามให้รู้เรื่อง

โรคกรดไหลย้อนเป็นโรคของคนที่ไม่ออกกำลังกาย คนทำงานนั่งโต๊ะทั้งวันเป็นกันมาก กรดในกระเพาะไหลกลับขึ้นมาในหลอดคอ ผู้สูงอายุกล้ามเนื้อหูรูดที่กั้นกระเพาะกับหลอดอาหารไม่บีบรัด กระเพาะบางส่วนไหลขึ้นมาในหลอดอาหาร ตรวจได้จากการสอดกล้องลงไปตรวจดู ใช้เวลาเพียงประมาณสิบนาที ไม่เจ็บเพราะได้ยาชาก่อนที่จะสอดกล้องลงไป เมื่อได้รู้สาเหตุก็ไม่วิตกกังวล ไม่ใช่โรคร้ายแรง เพียงอย่าให้ปวดท้องก็เหมือนคนสบายดี

โรคกรดไหลย้อนมีอาการแตกต่างกัน บางคนปวดแน่นหน้าอก บางคนปวดเหมือนจะถ่าย อึดอัด เมื่อมีอาการต้องพิจารณาตัวเอง จะต้องบอกหมอได้ หมอไม่ได้ปวดท้องด้วย รักษาตามคำบอกของผู้ป่วย เนื่องจากเป็นโรงพยาบาล มีหมอเฉพาะทาง แต่ละโรคมีคนป่วยจำนวนมาก หมอรักษาคนมากมายทุกวัน มีความชำนาญ สามารถสั่งยาได้ตรงอาการ เพียงแต่ผู้ป่วยต้องบอกให้แน่ชัด จะว่าหมอไม่เก่งไม่ได้ ผู้ป่วยอาจจะบอกอาการแล้วหมอฟังไม่เข้าใจ ได้ยาไม่ตรงกับโรค

คนป่วยโรคกรดไหลย้อนอาจทำตัวไม่ถูก เมื่อมีอาการไม่สบาย มีลมแน่นท้อง นอนพักคิดว่าจะดีขึ้น กลับแย่ลงเพราะกรดจากในกระเพาะไหลขึ้นมาในหลอดอาหาร ต้องกินยาลดอาการท้องอืดแน่นท้อง แล้วเดินมากๆ ไม่กินอาหารเพิ่ม ไม่กินอาหารจนอิ่มมาก ไม่กินอาหารย่อยยาก เมื่อกินอาหารย่อยยาก และกินจนอิ่มมาก ร่างกายไม่ยอมย่อย ทำให้ปวดท้องมาก อาเจียนเอาอาหารที่ไม่ย่อยออกมาจนหมด กว่าจะหมด ใช้เวลาหลายชั่วโมง อาเจียนออกมาได้ทีละน้อย บางทีปวดท้องตลอดทั้งวันทั้งคืน กินยาอะไรก็ไม่บรรเทา จะสบายขึ้นก็เมื่อได้ขับอาหารไม่ย่อยออกจนหมด พอสบายดีแล้วก็เหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น ความไม่สบายหายไปหมด

คนอ้วนจะเป็นโรคกรดไหลย้อนได้มากกว่าคนผอม เมื่อรักษาตัวและปรับวิธีการกินอาหาร และการออกกำลังกาย จะลดน้ำหนักไปโดยปริยาย วันไหนปวดท้อง วันรุ่งขึ้นกินแต่ข้าวต้มกับปลาเค็ม ตัดไขมันในอาหารให้หมด เพราะไขมันเป็นตัวการที่ย่อยยาก อาหารทอดนั้นมองเห็นไขมันได้ชัดเจน แต่อาหารที่มีไขมันแทรกอยู่มองไม่เห็น ไส้กรอกที่มองดูเหมือนจะเป็นเนื้อหมูเนื้อไก่ แต่ในไส้กรอกมีมันหมู มันไก่อยู่มากกว่าครึ่ง ทั้งไส้กรอก หมูยอ ลูกชิ้น เป็นอาหารที่มีส่วนผสมของไขมันอยู่มาก เป็นอาหารย่อยยาก ไม่ควรให้เด็กอายุต่ำกว่าห้าขวบกิน ยิ่งไส้กรอกทอดที่ขายตามหน้าโรงเรียนยิ่งย่อยยาก ทำให้เด็กไทยอ้วนมากขึ้น

คนไทยสมัยก่อนไม่กินอาหารที่มีไขมัน กินเนื้อสัตว์ปิ้ง ย่าง กินแกงส้ม แกงเลียง ต้มยำ ไม่ใส่กะทิ คนสมัยก่อนไม่มีปัญหาเรื่องอ้วน เมื่อมีการทำน้ำมันบรรจุขวดขาย สะดวกต่อการประกอบอาหาร จึงใช้น้ำมันกันอย่างฟุ่มเฟือย คนป่วยต้องระวังเรื่องอาหารไขมัน นอกจากไม่เหมาะกับโรคกรดไหลย้อน ยังทำให้ไขมันในเลือดสูง เป็นสาเหตุของโรคหัวใจ โรคความดันและโรคเบาหวาน กินอาหารสุกเกรียมบ่อยๆ มีโอกาสเป็นมะเร็งด้วย

เมื่ออายุมากขึ้น มีข้อห้ามและข้อควรทำมากมาย ถ้าอยากจะมีความสบายดี จะต้องกินอาหารแต่พอดี อ่านหนังสือพระ ท่านบอกว่าอาหารมื้อเย็นเป็นสิ่งฟุ่มเฟือย คนเราต้องการอาหารเพียงสองมื้อ ตัดอาหารมื้อเย็นออกไปได้ ลดความยุ่งยากไปได้หลายอย่าง ไม่ต้องคิดว่าจะกินอะไร ไม่ต้องเสียเวลาหุงหาอาหาร ไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย มีคำถามว่าไม่หิวหรือ พอคิดว่ากินแล้วจะปวดท้อง ความหิวก็หายไปเอง ใช้เวลาทำอาหารและกินอาหาร พร้อมทั้งเก็บล้าง มาทำอย่างอื่นได้อีกหลายอย่าง การออกกำลังกายไม่จำเป็นต้องไปตามสถานออกกำลังกาย ทำงานบ้าน ฟังเพลงพร้อมเดินตามจังหวะ ก็ได้ขยับร่างกายแล้ว