ขนมจีนไหหลำกับวัยเยาว์ของแม่

อาหาร ค(รอบ)ครัว

บางครั้งเราอยากทำในสิ่งไม่คุ้นเคยเพื่อความสุขของคนอื่น หมายถึงสิ่งที่ ไม่ได้ทำจากความต้องการของตัวเองมาเป็นอันดับแรก แม่ของเพื่อนจะครบรอบวันคล้ายวันเกิดอายุ ๘๖ ปีเต็ม ลูกสาวถามแม่ว่า "พรุ่งนี้วันเกิดอยากได้อะไรคะ...อยากกินอะไรที่พิเศษมั้ยคะ? หรือจัดงานเล็กๆปาร์ตี้กันสนุกๆดีไหม?"

แม่ตอบลูกสาวทันที "ไม่ต้องทำอะไรให้แม่หรอก แม่แค่อยากกินขนมจีนไหหลำอย่างเดียว" คำตอบของแม่ ทำให้ทุกคนหัวเราะ ซึ่งสำหรับฉันแล้วกลับเห็นเป็นเรื่องสำคัญ เป็นเรื่องราว เป็นส่วนหนึ่งของชีวิตของคนคนหนึ่งเลยก็ว่าได้ แม่พูดต่อโดยไม่รอคำตอบจากใครๆว่า "แม่อยากกินจริงๆนะ คิดถึงตอนเด็กๆ แม่ (หมายถึงยาย)ให้สตางค์ไว้ซื้อกับข้าว ๒๐ บาท แม่ก็เอาไปซื้ออะไรต่อมิอะไรเพียงไม่กี่อย่างสำหรับการทำขนมจีนกินกับน้องๆ เพราะทุกอย่างทำง่ายๆ ราคาก็ถูก ได้ข้าวของเยอะแยะ กินก็อิ่ม"

ฉันไม่ถนอมคำถามอีกต่อไป เพราะอยากทำอย่างแม่ว่า คือทุกอย่างง่ายๆ (อีกแล้วค่ะ) ฉันจึงซักถามแล้วถามอีกถึงเครื่องปรุงทั้งหมด แม่ก็เล่าไปอย่างไม่คิดว่าฉันจะจริงจังถึงกับลงมือหรอกนะคะ แต่ฉันก็ลงมือจริงๆตามคำบอกเล่าของแม่ค่ะ

เครื่องปรุงทั้งหมดที่แม่เล่ามีดังนี้ค่ะ ขนมจีนที่ทำจากมันฝรั่งกับแป้งข้าวเจ้า กระดูกหมูเพื่อทำน้ำซุป ผักกาดดอง เห็ดหูหนู หมูเนื้อแดงสับและหมูสันในหั่นเป็นชิ้น กระเทียมเจียว ต้นหอมซอย งาขาวคั่ว เต้าหู้ยี้ ทุกอย่างหาได้ง่ายมากค่ะ ยกเว้นแต่ทุกวันนี้ยากนักที่เราจะหาขนมจีนที่ทำด้วยมันฝรั่งผสมแป้งข้าวเจ้า จะลงทุนลงแรงรึก็เกินความสามารถ และเป็นการใช้เวลาทำในสิ่งที่ยุ่งยากเกินไป

แม่บอกว่า "ไม่ต้องเลย ไม่ต้องทำอะไรให้ยุ่งยาก ทำน้ำซุป เตรียมเครื่องเคราให้พร้อม แล้วเราก็ใช้ขนมจีนที่มีขายในตลาดนี่แหละ!" เมื่อทุกอย่างดูง่ายดายปานนี้ เราก็ยิ่งมีแรงใจทำให้เป็นอาหารมื้อเย็นให้แม่ในวันคล้ายวันเกิดปีนี้ซะเลยค่ะ ฉันตั้งน้ำเปล่าเตรียมต้มกระดูกข้อทำเป็นน้ำซุปหม้อโตๆ ใช้กระดูกสัก ๔ - ๕ ข้อ ผสมกับกระดูกส่วนอื่นอีกเล็กน้อย โดยไม่มีอย่างอื่นใส่เลย เพราะแม่ย้ำว่าต้องไม่ใส่อะไร นอกจากพอเดือดก็ใส่ซีอิ๊วปรุงรส ซีอิ๊วขาว เหยาะลงไปให้พอดีกับน้ำซุปที่จะได้หลังจากเคี่ยวจนได้ที่ ระหว่างเคี่ยวน้ำซุปก็หมั่นช้อนฟองทิ้งด้วยนะคะ แล้วหั่นเนื้อหมูเป็นชิ้นบางๆพอเหมาะ สับหมูเนื้อแดงเตรียมไว้ จากนั้นทำกระเทียมเจียวไว้สัก ๑ ถ้วย ล้างเห็ดหูหนูทิ้งไว้ให้สะเด็ดน้ำ ซอยผักกาดดองและหั่นต้นหอมเตรียมไว้

เครื่องเคราทั้งหมดดูเหมือนจะพร้อมแล้วนะคะ แต่มีอีกสิ่งซึ่งเป็นสิ่งสำคัญที่สุดของการกินขนมจีนไหหลำคือน้ำจิ้ม ซึ่งทำด้วยกะปิแบบไหหลำซึ่งฉันสังเกตเอาเองว่า คือกะปิที่มีลักษณะเหลวกว่ากะปิที่เราตำน้ำพริกกะปิ ซึ่งอาจหมายถึงกะปิมีลักษณะการหมักอีกแบบ ซึ่งคล้ายกับเคยฉลู เคยเค็ม หรือกะปิน้ำ (เรียกต่างกัน) อาหารที่ทำจากกุ้งเหมือนกับการทำกะปิ เพียงแต่กะปิน้ำจะยังมีความสดกว่ากะปิ เป็นอาหารของคนแถบจังหวัดตรังและภูเก็ต

แม่บอกว่าจริงๆแล้วกะปิดองทำไม่ยาก เพียงเราเอากะปิหรือเคยกะปิน้ำมาดองด้วยน้ำส้มสายชู กับพริกขี้หนูตำๆ ตัดน้ำตาลสักนิด นิดเดียวจริงๆนะคะ เตรียมไว้สำหรับปรุงรสขนมจีนไหหลำอย่างครบสูตรค่ะ วิธีการกินเราก็หยิบขนมจีนใส่ถ้วย ลวกเห็ดหูหนูใส่สัก ๓ - ๔ ชิ้น ใส่ผักกาดดองที่หั่นไว้สักเล็กน้อยหรือตามความชอบ ลวกหมูแผ่นและหมูสับ (หรืออาจลวกเตรียมไว้พร้อมแล้วก็ได้ค่ะ) ใส่กระเทียมเจียว จากนั้นจึงตักน้ำซุปที่เคี่ยวรอไว้ค่ะ สุดท้ายโรยด้วยต้นหอมและงาขาวคั่วที่เตรียมไว้ กินกับกะปิดองแบบไหหลำ ซึ่งจะใส่มากน้อยแล้วแต่ความชอบ ถ้าใส่มากก็ทำให้รสเผ็ด เปรี้ยว จัดจ้านมากขึ้นค่ะ

ถ้าจะถามถึงความอร่อยสำหรับคนที่ไม่คุ้นเคยอย่างฉันซึ่งเป็นคนทำด้วยตัวเอง ก็ต้องตอบว่าอร่อยค่ะ เป็นความอร่อยแบบเบาๆอารมณ์คล้ายๆกินขนมจีนน้ำเงี้ยวของคนเหนือ จะมีความต่างอย่างชัดเจนก็เพราะแม่บอกให้ตักเต้าหู้ยี้ชิ้นเล็กๆใส่ลงในชามแล้วขยี้ในน้ำซุปเล็กน้อย (ระวังเค็ม) แล้วก็มีกลิ่นกะปิดองไหหลำที่ใส่ปรุงรสอีกด้วย แล้วเรื่องราวบนโต๊ะอาหารในค่ำนี้ ก็เป็นความสวยงาม และความสุขเล็กๆงามๆในวันสำคัญของแม่ซึ่งอายุ ๘๖ ปีเต็ม ซึ่งทำให้แม่มีความสุข เพราะรู้สึกราวได้กลับไปสู่เรื่องราวชีวิตในวัยเด็กอีกครั้งนั่นเอง