หน้าร้อนอาหารเสียเร็ว

โภชนาการเพื่อสุขภาพ

เมื่อสองวันมานี้คนในบ้านพากันท้องเสีย หาสาเหตุได้ความว่าเป็นน้ำจิ้มที่มากับอาหารสำเร็จรูป นักวิทยาศาสตร์การอาหารสงสัยว่าน้ำจิ้มบูดได้อย่างไร เพราะเข้าใจว่าน้ำจิ้มทำมาจากน้ำส้ม น้ำตาล เกลือ ล้วนเป็นสารคงทน ไม่บูดเสียง่าย ต้องบอกว่าเขาไม่ได้ใช้น้ำตาล เขาใช้แป้งทำให้ข้น น้ำจิ้มจึงไม่เข้มข้นพอที่จะกันบูด น้ำแป้งทำให้ความเข้มข้นเจือจาง บูดเน่าได้เร็ว

อากาศร้อนทำให้อาหารบูดเร็วขึ้น ธรรมดาเมื่อกินอาหารเช้าเหลือ เก็บใส่ตู้กับข้าวไว้กินมื้อต่อไป ไม่ต้องอุ่นก็ไม่เป็นไร แต่ในหน้าฝนและหน้าร้อน ความร้อนทำให้การบูดเน่าเกิดเร็วขึ้นหลายเท่า เมื่อตั้งอาหารไว้สามชั่วโมงแล้ว ต้องอุ่นให้เดือด ฆ่าเชื้อโรคที่ทำให้อาหารเสีย อาหารแช่เย็นก็เสียเร็ว ทุกครั้งที่เปิดตู้เย็น ความร้อนจากภายนอกจะเข้าไปทำให้ภายในตู้ร้อนขึ้น อาหารร้อนที่ใส่เข้าไปทุกครั้ง ทำให้อาหารที่แช่เย็นอยู่ในตู้เย็นร้อนขึ้น การเปิดตู้เย็นบ่อยๆยิ่งทำให้อาหารเน่าเสียเร็ว บางคนคิดว่าใส่ตู้เย็นแล้วอาหารจะไม่เสีย อาหารทุกอย่างมีเวลาที่จะเก็บไว้ได้ นานเกินไปจะเสีย กินแล้วท้องเดิน อาหารขึ้นรา อาจมองไม่เห็น แต่กินแล้วเป็นมะเร็งตับอันตรายอย่างยิ่ง

การฆ่าเชื้อโรคในอาหาร จะต้องให้ถูกความร้อนถึงส่วนในที่สุดด้วย การต้มหรือย่างเพียงให้ร้อนภายนอก เชื้อโรคยังเติบโตอยู่ภายใน ทำให้ท้องเสียได้ ร้านอาหารที่ใช้วิธีใส่อาหารซ้อนกันจำนวนมาก ต้มหรือนึ่งเพียงให้สุกส่วนนอก ด้านในตรงกลางยังได้รับความร้อนไม่พอ ลูกค้าที่ได้ส่วนภายนอกจะไม่เป็นไร คนที่ได้ส่วนที่อยู่ตรงกลาง อาจท้องเสียอย่างแรง หรือบางคนมีความต้านทานสูง กินอาหารบูดได้โดยไม่มีอาการป่วย คนที่ไม่มีความต้านทานอาจป่วยหนัก

เมื่อหลานท้องเสีย ลูกสงสัยว่าทำไมเขาขายอยู่ได้ ลูกค้าไม่ท้องเสียกันหมดหรือ คนที่เขาซื้อไปตั้งแต่อาหารสุกร้อนๆจากเตา และคนที่เขามีความต้านทาน จะกินได้ไม่เกิดอาการผิดปกติ คนที่ไม่เคยชินกับอาหารที่เริ่มบูด และคนที่ซื้ออาหารตอนที่อาหารตั้งขายอยู่นานแล้ว จะท้องเสียอย่างแรง

หน้าร้อนอย่าทำอาหาร หรือซื้ออาหารมากกว่าที่จะกินหมดในมื้อเดียว เพราะส่วนที่เหลือจะเสีย ถ้าเห็นว่าจะกินไม่หมด รีบแบ่งใส่กล่อง ปิดให้สนิท เก็บเข้าตู้เย็นในช่องแช่แข็ง ไว้กินวันหลัง การตักอาหารแต่ละช้อน จะเพิ่มจำนวนเชื้อโรคลงในชามอาหาร การรีบแบ่งก่อนที่จะตักกิน จึงช่วยลดจำนวนเชื้อโรคในส่วนที่จะเก็บ แม้แต่เก็บไว้ในตู้แช่แข็ง อาหารยังเสียได้เร็วกว่าปกติ เพราะเราเปิดตู้ส่วนที่ทำให้อาหารแข็ง หยิบน้ำแข็งออกมาใส่น้ำดื่ม ยิ่งอากาศร้อนยิ่งเปิดตู้เย็นบ่อย จำนวนคนที่ใช้ตู้เย็น ทำให้อาหารเสีย คนเปิดตู้เย็นหลายคน จะเปิดบ่อยขึ้น ความร้อนจากภายนอกเข้าไปทำให้อาหารร้อนขึ้น แม้ว่าจะใส่ในตู้แช่แข็ง การเปิดตู้เย็นทุกครั้ง ความร้อนจากภายนอกเข้าไป ทำให้อาหารแช่แข็งเสียเร็วขึ้น ในหน้าร้อนจึงต้องระวังโรคท้องร่วง ท้องเสีย

อาการท้องเสียเกิดจากสาเหตุหลายอย่าง อาหารที่ย่อยไม่ได้ อาหารรสจัด เส้นใยในอาหารจำนวนมาก ล้วนทำให้ท้องเดิน ไม่จำเป็นต้องมีเชื้อโรคก็ท้องเดินได้ หลายคนดื่มนมแล้วท้องเสีย เพราะร่างกายไม่ย่อยน้ำตาลนม ถ้าได้ดื่มนมทุกวันร่างกายจะสร้างน้ำย่อยสำหรับย่อยน้ำตาลแล็กโทสในนม แต่ถ้าไม่ได้ดื่มนมเป็นเวลานาน ร่างกายจะหยุดผลิตน้ำย่อยนี้ คนที่ไม่อยากท้องผูก อาจจะดื่มนมให้ถ่ายสะดวกขึ้น แต่ถ้าดื่มมากเกินไป จะถ่ายเป็นน้ำทั้งๆที่ไม่ได้รับเชื้อโรคท้องร่วง

อาหารรสจัดกระตุ้นทางเดินอาหาร อาหารผ่านลำไส้เร็วขึ้น ถ่ายเร็วขึ้น อาหารรสจัดมักมีผักมากด้วย เส้นใยช่วยการขับถ่าย แต่กินอาหารที่มีเส้นใยมากเกินไป อาจถ่ายเร็วเกินไป กินอาหารยังไม่กี่ชั่วโมง ต้องหาห้องน้ำแล้ว ถ้ากำลังเดินทางไกล อยู่ในรถกับคนจำนวนมาก ไม่อาจบอกให้รถหยุดหาห้องน้ำได้ทันที เป็นภาระหนักสำหรับตนเองและเพื่อนร่วมเดินทาง

อากาศร้อนทำให้หิวน้ำบ่อย คนดื่มน้ำมากขึ้น ต้องใช้ห้องน้ำบ่อยขึ้นด้วย เป็นธรรมดาที่เมื่อกระหายน้ำจะต้องดื่มน้ำ การดื่มน้ำหวานไม่ดับกระหาย ทำให้อ้วนขึ้นอีกด้วย หน้าร้อนคนอ้วนกันมาก เพราะกินผลไม้รสหวาน ดื่มน้ำหวาน น้ำหวานให้พลังงาน น้ำตาล 1 กรัม ให้ 4 แคลอรี น้ำหวานย่อยได้เร็ว เมื่อน้ำตาลในเลือดสูงขึ้น ตับจะรีบเปลี่ยนน้ำตาลเป็นไขมัน เผลอดื่มน้ำหวานไม่กี่วัน เสื้อผ้าเริ่มจะคับ ไม่ใช่คับเพราะร้อน มีเหงื่อ แต่คับเพราะมีไขมันรอบเอวเพิ่มขึ้น

น้ำผลไม้ที่ตั้งรอขายให้ลูกค้า มีเชื้อโรคอยู่จำนวนมาก ดื่มน้ำส้มคั้นจากขวดหรือถุงที่วางขายตามร้านข้างทาง ทำให้คนท้องเสียกันมาก ถึงจะซื้อน้ำปั่นที่เขาปั่นอยู่ตรงหน้า ก็ท้องเสียได้ เพราะน้ำไม่สะอาด น้ำเชื่อมไม่สะอาด เครื่องปั่นไม่สะอาด มีทางที่เชื้อโรคจะเข้าสู่เครื่องดื่มมากมายหลายวิธี ดื่มน้ำเปล่าดีที่สุด น้ำแข็งและน้ำหวาน จะมีผลไม้อยู่ด้วยหรือไม่ ล้วนทำให้ท้องเสียกันทั้งนั้น

ผักและผลไม้เป็นอาหารที่มีประโยชน์มาก ให้วิตามิน เกลือแร่ ผลไม้ให้น้ำตาลที่ย่อยง่าย แต่ผักผลไม้อาจมีสารพิษปนเปื้อน สารฆ่าแมลง น้ำล้างที่ไม่สะอาด การล้างไม่ทั่วถึง ทำให้ท้องเสีย การได้เส้นใยจากผัก ผลไม้มากเกินไป ทำให้ถ่ายเร็วขึ้น อาจถ่ายเป็นน้ำ ร่างกายอ่อนเพลีย การได้รับของมีประโยชน์ ต้องได้รับแต่พอดี แต่ละมื้อได้ผักครึ่งถ้วย หรือเมื่อกินอาหารในจาน ให้มีผักเท่ากับข้าวและเนื้อสัตว์ หรือที่กระทรวงสาธารณสุขพยายามแนะนำ ให้กินผักครึ่งหนึ่ง อย่างอื่นครึ่งหนึ่ง

อาหารแป้ง อาหารรสจืด เนื้อสัตว์ อาหารทะเล เป็นอาหารที่เสียเร็ว เลือกกินแต่ที่หุงต้มสุกใหม่ร้อนๆ อาหารร้อนมีกลิ่นรสอร่อยกว่าอาหารเย็น เลือกอาหารที่สุก อย่ากินเนื้อสัตว์และอาหารทะเลดิบหรือสุกๆดิบๆ นอกจากจะท้องเสีย ยังอาจมีเชื้อพยาธิ ทำให้เป็นโรคโลหิตจาง อากาศร้อน กินอาหารสะอาด ดื่มน้ำสะอาด เก็บอาหารเข้าตู้เย็น อย่าวางทิ้งไว้บนโต๊ะหรือในตู้กับข้าว อุ่นให้ร้อนเดือดก่อนกินของเหลือ ขอให้ทุกคนสบายดีตลอดหน้าร้อน