"ว่านนางตัด" สมุนไพรเพื่อสุภาพสตรี

สมุนไพรเพื่อสุขภาพ

ว่านนางตัด หรือ พิลังสา อนึ่ง ว่านนางสัด โดยมีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Labisia pumila (Blume) Fern.-Vll ในวงศ์ PRIMULACEAE เป็นไม้พุ่มที่ชอบขึ้นตามภูเขา ลำต้นสีเขียวอมน้ำตาล ใบเดี่ยวเรียงเวียนสลับรูปรี พื้นใบสีเขียวหรือเขียวสลับเทา บางต้นเหลือบสีม่วงแดง ช่อดอกเป็นช่อกระจะ ดอกสีขาวตามซอกใบ ขยายพันธุ์ด้วยเมล็ด

ว่านนางตัด...สมุนไพรที่นิยมในภาคใต้ ซึ่งมีการใช้กันมานานนับพันปีแล้ว โดยเรียกว่า กาจิปฟาติมะฮฺ มีความเชื่อกันว่า เหง้าเป็นส่วนที่ดีที่สุด ในการนำมาใช้ทำยา แต่ต้นที่ไม่มีเหง้า ยังใช้เป็นยาได้เช่นกัน หมอยาทางภาคใต้ รู้จักสมุนไพรชนิดนี้กันเป็นอย่างดี ว่าเหมาะสำหรับผู้หญิงที่มีประจำเดือนแล้ว ซึ่งมีสรรพคุณในการปรับสมดุลเลือดลม ในร่างกายให้ไหลเวียนดี บรรเทาอาการปวดและขับประจำเดือน แก้ท้องอืดท้องเฟ้อ ป้องกันมะเร็ง เสริมสมรรถภาพทางเพศให้สตรี เป็นยาบำรุงสตรีมีครรภ์ ตั้งแต่ 7 เดือนขึ้นไป ทำให้คลอดง่าย ขับเลือดคั่งในสตรีหลังคลอด มดลูกกระชับและเข้าอู่เร็ว บรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย

ในมาเลเซียมีการใช้บำรุงครรภ์ ทำให้คลอดง่าย ช่วยฟื้นฟูร่างกายหลังคลอด บำรุงร่างกาย และมีการใช้กับผู้ชายเพื่อบำรุงกำลัง คลายเส้น รักษาโรคบิด แก้ท้องอืด และโรคข้อ โดยนำไปผสมเป็นอาหารเสริม จำหน่ายในท้องตลาด ทั้งแบบแคปซูลและกาแฟ ส่วนซาอุดิอาระเบีย ที่เรียกว่า ซีตีฟาติมะฮฺ ต้องการกันมากและราคาดีพอสมควร

มีรายงานการวิจัยพบว่า ว่านนางตัดมีสารที่มีฤทธิ์ เป็นฮอร์โมนเพศหญิง คือ โพโตเอสโตรเจน สูงมาก จึงช่วยลดอาการวัยทอง ลดการเสื่อมของกระดูก และมี สารฟลาโวนอยด์ ที่สูงอีกด้วย จึงทำให้หลอดเลือด มีความยืดหยุ่น ไม่ตีบแข็ง ลดอาการเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจ ต้านการอักเสบ ต้านมะเร็ง ต้านไวรัส ต้านเชื้อรา ยับยั้งแบคทีเรีย

ยังมีการวิจัยในห้องทดลองพบว่า มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ ยับยั้งเอนไซม์ไทโรซีเนส ซึ่งช่วยลดการเกิดฝ้า ต้านจุลชีพ ต้านการอักเสบ ต้านมะเร็ง อีกทั้งมีสรรพคุณในการช่วยลดแบคทีเรีย ลดการติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะ ในสตรีที่หมดประจำเดือน ช่วยต้านการเสื่อมของผิวหนังจากแสงแดด และเสริมสร้างคอลลลาเจนในร่างกาย

ตำรับยาบำรุงสตรีมีครรภ์ 7 เดือนขึ้นไป นำว่านนางตัดทั้งห้าแบบแห้ง ประมาณ 1 กำมือต่อน้ำ 1 ลิตร ต้มเดือดราวครึ่งชั่วโมง แล้วมาดื่มอุ่นๆต่างน้ำ หรือครั้งละ 1/2 -1 แก้วชา สามเวลาหลังอาหารเช้า เที่ยง และก่อนนอน ทำให้คลอดง่าย

ตำรับยาบำรุงสตรีหลังคลอด ให้นำรากแบบแห้ง ประมาณ 1 กำมือ ต่อน้ำ 1 ลิตร ต้มดื่มอุ่นๆต่างน้ำ หรือดื่มครั้งละ ? -1 แก้วชา สามเวลาหลังอาหารเช้า เที่ยง และก่อนนอน ช่วยให้หน้าท้องแบนเรียบ และช่วยให้มดลูกกระชับด้วย

ตำรับยาลดปวดประจำเดือน ขับเลือดเสียหลังคลอด ให้นำว่านนางตัดทั้งห้า มาตากให้แห้งสัก 7 วัน ใช้ราว 1 กำมือ ต่อน้ำ 1 ลิตร ต้มเดือนด้วยไฟปานกลาง ดื่มอุ่นครั้งละ 1/2 -1 แก้วชา สองเวลาหลังอาหารเช้าและเย็น ช่วยปรับสมดุลของเลือดลมในร่างกายให้ไหลเวียนดี หรือต้มผสมกับว่านชักมดลูก สัดส่วนครึ่งต่อครึ่งได้เช่นกัน

ตำรับยาแก้ปวดเมื่อย คลายเส้น บำรุงกำลัง แก้อาการอ่อนเพลีย ให้นำรากว่านนางตัดแบบแห้ง มาประมาณ 1 กำมือ ต้มในน้ำ 1 ลิตร ดื่มอุ่นๆต่างน้ำ หรือจะดื่มครั้งละ 1/2 -1 แก้วชา สามเวลาหลังอาหารช่วงเช้า เที่ยง และก่อนนอน