ประโยชน์มากมาย ของ "ฝ้ายทอมือย้อมคราม"

เส้นไหม ใยฝ้าย
ช่างภาพ: 

ผ้ายอมคราม เป็นสิ่งทอเก่าแก่ที่มีหลักฐานอายุมากกว่า 6,000 ปี มีฉายาว่าราชาแห่งสีย้อม (The King Of Day) เนื่องจากย้อมผ้าได้สีน้ำเงินเข้ม สวย ติดทนนาน และถือเป็นผ้าของชนชั้นสูงในพระราชสำนักแถบเมโสโปเตเมีย ต้นกำเนิดของสีครามนั้นอยู่ที่ประเทศอินเดีย ในประเทศไทยชาวบ้านใช้ผ้าย้อมคราม เพราะได้จากวัตถุดิบในท้องถิ่น ผ้าให้สีติดทน ไม่ลอกหลุดง่ายเหมือนสีธรรมชาติทั่วไป

เอกลักษณ์เด่นของผ้าฝ้ายย้อมคราม คือมีสีน้ำเงินหลายเฉดสีตั้งแต่สีเข้มที่สุด ของการย้อมครามหลายๆครั้ง ชาวบ้านเรียกกันว่าสีนิล มีลักษณะมันวาว สามมิติเหมือนกำมะหยี่ หากย้อมแค่ 1-2 ครั้ง จะได้ผ้าย้อมครามสีฟ้าสดใส แต่ความวาวจะน้อยลง

ผ้าย้อมครามที่เป็นมรดกจากบรรพบุรุษของไทย เกิดจากภูมิปัญญาของช่างท้องถิ่น ถ่ายทอดความรู้จากรุ่นสู่รุ่น มีกระบวนการผลิตที่มีความซับซ้อน ตั้งแต่ปลูกคราม ทำน้ำคราม นำฝ้ายมาย้อม มัดลาย และนำมาถักทอเป็นผืน การทอผ้าฝ้ายย้อมคราม มีวิธีการทอแบบขิดและแบบมัดหมี่ มีทั้งแบบไม่มีลวดลายและมีลวดลาย อย่างเช่น ลายธรรมชาติ ลายสัตว์ ลายใบไม้ ดอกไม้ ลายเรขาคณิต ผ้าย้อมครามมีคุณสมบัติพิเศษที่สามารถช่วยป้องกันผิวของผู้ที่สวมใส่จากรังสีอุลตร้าไวโอเลตได้

ประโยชน์ของครามที่ทางมูลนิธิโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร ได้ทำการวิจัยพบคือ ใช้เป็นยาแก้กษัย และ ยาเย็นเพื่อใช้ในการลดไข้ โดยใช้ต้นสดๆนำมาทุบพอกกระหม่อมเด็กหรือผู้ใหญ่ช่วยลดไข้ได้ แต่ถ้าไม่มีต้นสด หมอยาพื้นบ้านก็แนะนำให้ใช้ผ้าที่ย้อมด้วยต้นครามแบบธรรมชาติ นำมาชุบน้ำแล้ววางไว้ที่กระหม่อมช่วยลดไข้ได้ดีกว่าการใช้ผ้าธรรมดา หมอยาพื้นบ้านทางภาคอีสาน ใช้ผ้าย้อมครามห่อทำลูกประคบ ช่วยทำให้ตัวยาที่ช่วยให้กล้ามเนื้อส่วนต่างๆ กระชับมากยิ่งขึ้น ช่วยบรรเทาอาการฟกช้ำ และช่วยลดอาการเจ็บปวดจากแมลงสัตว์กัดต่อยได้ ส่วนหมอยาพื้นบ้านล้านนาใช้ผ้าย้อมห้อมในการทับหม้อเกลือ เพื่อดูแลหญิงหลังการคลอดบุตร ช่วยให้มดลูกเข้าอู่เร็วขึ้น น้ำคั้นจากใบของต้นคราม สามารถนำมาใช้บำรุงเส้นผม ช่วยป้องกันผมหงอกได้ด้วยนะคะ