"คำฝอย" ปกป้องโรคหัวใจ ลดไขมันในเลือด

สมุนไพรเพื่อสุขภาพ

คำฝอย ชื่อวิทยาศาสตร์ Carthamus tinctorius L. อยู่ในวงศ์ COMPOSITAE ทั้งมีชื่ออื่นๆอีกว่า คำ คำยอง ดอกคำ หรือ หมอกหนวดเสือ จัดเป็นไม้ล้มลุก ลำต้นเป็นสัน ใบเดี่ยว เรียงสลับ ขอบใบจักฟันเลื่อย ดอกเป็นกระจุกสีเหลือง แล้วเปลี่ยนเป็นสีส้มอมแดง มีถิ่นกำเนิดในแถบเมดิเตอร์เรเนียน โดยเป็นพืชที่ให้สีสัน ใช้แต่งอาหารได้ปลอดภัย ส่วนสรรพคุณทางยา จะมีผลดีต่อผู้หญิง เกี่ยวกับการบำรุงหัวใจ และสุขภาพทั่วๆไป

ปัจจุบันมีการปลูกคำฝอย ในหลายๆประเทศ เช่น อเมริกา จีน อินเดีย เวียดนาม พม่า เพื่อเป็นสินค้าส่งออก จัดเป็นสมุนไพรราคาแพงชนิดหนึ่ง โดยส่วนของเกสร มักนิยมนำมาชงชา น้ำมันจากเมล็ด นำมาใช้ประโยชน์ รักษาไขมันในเลือดสูง

คำฝอย...เป็นส่วนประกอบยาไทยมานาน มีชื่อปรากฏในคัมภีร์มหาโชติรัตน์ ซึ่งเกี่ยวกับโลหิตสตรี คัมภีร์ชวดารเกี่ยวกับลม และคัมภีร์มุจฉาปักขันทิกา เกี่ยวกับปัสสาวะและตกขาว อีกทั้งรู้จักกันดีในหมู่หมอยาไทยว่า คำฝอยเป็นยาบำรุงเลือด สำหรับผู้หญิงที่ดีมาก โดยมีรสหวาน อุ่น ออกฤทธิ์ทางเลือดที่หัวใจและตับ รวมทั้งระบบประจำเดือน จึงมีส่วนที่ช่วยบำรุงโลหิต ฟอกเลือด บำรุงประจำเดือน ให้มาเป็นปกติ ทำให้การไหลเวียนของเลือดดีขึ้น และช่วยกระจายการอุดตันของเลือด ลดอาการปวดประจำเดือน ขับน้ำคาวปลาหลังคลอด แก้อาการจุกแน่นตรงบริเวณท้องน้อย หากมีปัญหาในเรื่องประจำเดือนมาผิดปกติ หรือมีอาการปวดประจำเดือน ควรมาดื่มชาดอกคำฝอย จะช่วยอาการเหล่านั้นได้เป็นอย่างดี

หมอยาไทใหญ่เชื่อกันว่า ผักแอ่งแอ หรือ คำฝอย มีสรรพคุณรักษาหัวใจ โดยการนำดอกมาต้มกินบำรุงหัวใจ ใช้แทนยาแผนปัจจุบันได้ และนำมาประกอบอาหารบำรุงสุขภาพ ด้วยการนำต้นอ่อนมาต้มใส่หมู ไก่ เนื้อ หรือทำเป็นน้ำซุปกิน จะช่วยให้แข็งแรง คนพม่าและคนจีน ก็นิยมทานน้ำซุปดอกคำฝอยเช่นกัน ขณะที่คนไทใหญ่ ปลูกเอาไว้เป็นทั้งยาและอาหาร ซึ่งการใช้ดอกคำฝอย มาเป็นยาบารุงหัวใจ ชาวจีนมีความเชี่ยวชาญมาก

มีการศึกษาทางเภสัชวิทยา ที่สนับสนุนการใช้คำฝอย ในการรักษาโรคหัวใจ เช่น มีผลทำให้เลือดไปเลี้ยงหัวใจได้มากขึ้น ต้านการตายของกล้ามเนื้อหัวใจ ต้านการเต้นผิดจังหวะของหัวใจ ต้านการขาดเลือดของหัวใจ ป้องกันสภาวะเส้นเลือดหัวใจตีบแคบ รวมไปถึงยังมีฤทธิ์ลดความดันโลหิต มีฤทธิ์ลดอาการอักเสบ หรือลดไขมันในเลือด ดังนั้นดอกคำฝอย...จึงสรรพคุณลดความเสี่ยการเป็นโรคหัวใจ โดยเฉพาะการใช้น้ำมันดอกคำฝอย

หมอยาพื้นบ้านยังเชื่ออีกว่า ดอกคำฝอยบำรุงคนที่ตับไม่ดี ดีซ่าน ตัวเหลือง คนมีอาการตัวบวม ไตไม่ดี โดยนำดอกคำคำฝอยต้มกิน อีกทั้งบำรุงน้ำเหลืองให้ปกติ ใช้กับคนที่แสบร้อนคันตามตัว บำรุงประสาท เป็นยาระบาย ขับเหงื่อ แก้ดีพิการ

การใช้ดอกคำฝอยของหมอยาพื้นบ้าน และในทางการแพทย์แผนไทย ที่ปรากฏในคัมภีร์เกี่ยวกับโลหิตสตรี เกี่ยวกับเลือดลม เกี่ยวกับปัสสาวะ และฤดูตกขาวนั้น เป็นสิ่งที่น่าอัศจรรย์อย่างยิ่ง เพราะศึกษาพบว่า ดอกคำฝอยมีฤทธิ์ป้องกันตับ บำรุงประสาท ลดการเสื่อมและการบาดเจ็บของไต ต้านอาการอักเสบ แก้ปวด เป็นประโยชน์ต่อการสร้างเนื้อกระดูก เพิ่มภูมิคุ้มกัน ซึ่งได้มีการยืนยันประโยชน์ดอกคำฝอย ที่ใช้มาแต่โบราณเป็นอย่างดี

ตำรับยา : ยาบำรุงหัวใจ...ใช้กับผู้ป่วยที่เป็นโรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง และไขมันในเส้นเลือดสูง โดยชงชาดอกคำฝอย 1 ช้อนชา ต่อน้ำร้อน 1 แก้ว ชงดื่มวันละ 1-2 ครั้ง หรือจะใช้พวกเกษรดอกบัว ดอกคำฝอย โคคลาน ข้าวเย็นเหนือ ข้าวเย็นใต้ ต้นกระถิน ในปริมาณน้ำหนักอย่างละ 1 บาท มาต้มกับน้ำดื่ม ยาลดไขมัน บำรุงโลหิต บำรุงหัวใจ บำรุงประสาท ขับเหงื่อ...ใช้ดอกคำฝอยประมาณ 1 กำมือ ผสมกับดอกเก๊กฮวยประมาณ 10 ดอก ใส่น้ำประมาณ 500 ซีซี ต้มประมาณ 30 นาที แล้วนำมาดื่มแทนน้ำชา วันละ 2-3 ครั้ง หรือดื่มครั้งละ 1 แก้ว ยาแก้ฝีในท้อง...ใช้เถาวัลย์เปรียง 5 ตำลึง ทองพันชั่ง 5 ตำลึง เถาคันแดง 5 ตำลึง ฝางเสน 5 ตำลึง ครั่งดิบ 10 บาท เกลือไทย 10 บาท สารส้ม 5 บาท และดอกคำฝอย 5 บาท นำมาต้มกับน้ำให้เดือดแล้วดื่ม ยาแก้ประจำเดือนผิดปกติ...ใช้ฝางเสน แกแล ดอกคำฝอย หญ้าไซ ผักเป็ดแดง ใบไผ่ตาก ตาไผ่ตาก หรือรากไผ่ตาก ทั้งหมด 1 กำมือ ตามด้วยตาไม้ไผ่สีสุก 7 ตา เติมรากมะดันและรากมะขาม นำตัวยาทั้งหมด มาต้มกับน้ำให้เดือด แล้วดื่มเป็นประจำ

ยาแก้ปวดประจำเดือน...ใช้ดอกคำฝอย 1 หยิบมือ ชงน้ำร้อน 1 แก้ว ดื่มวันละ 2-3 ครั้ง ตำรับยาเลือด...ใช้ใบมะกา 1 กำมือ ใบมะขาม 1 กำมือ รากหญ้าคา 1 กำมือ ใบส้มป่อย 1 กำมือ ฝักคูน 5 ฝัก ดอกคำฝอย 10 บาท ขี้ครั่ง 10 บาท ขี้เหล็กทั้งห้า 5 ตำลึง และดีเกลือ 2 ไพ โดยนำมาต้มน้ำให้เดือด และควรนำมาดื่มวันละ 2 ครั้ง เช้า-เย็น ยาระดูทับไข้ ไข้ทับระดู...ใช้ฝาง 5 บาท แกแล 5 บาท และดอกคำฝอย 5 บาท ควรต้มกับน้ำดื่มเป็นประจำ แล้วอาการจะดีขึ้น ยาต้มบำรุงโลหิต...ใช้ดอกคำฝอย 1 บาท จันทน์แดง 5 บาท จันทน์เทศ 5 บาท หญ้าไทร 1 กำมือ ฝาง 5 บาท ใบไผ่ป่า 1 กำมือ ต้มดื่มวันละสองครั้ง ก่อนอาหารเช้า-เย็น

ยาลดความดัน...ใช้กระเจี๊ยบแดง พุทราจีน และดอกคำฝอย โดยนำมาต้มน้ำให้เดือดประมาณ 30 นาที จากนั้นคั้นเอาแต่น้ำ แล้วกรองกากออกไป นำมาดื่มครั้งละ 1 แก้ว ทั้งช่วงเช้าและช่วงเย็น ควรดื่มติดต่อกัน 4-5 วัน ความดันจะลดลง คอยวัดความดันและกินยาต่อเนื่อง แต่อาจลดปริมาณลงได้ ยาบำรุงโลหิตสตรี...ใช้ไพล 2 บาท ขิง 5 บาท ข่า 3 บาท ขมิ้นอ้อย 2 หัว ผักกาด 2 บาท ชะลูด 2 บาท กะลำพัก 2 บาท ขอนดอก 2 บาท กะทือ 2 บาท กระเทียม 3 บาท กระชาย 3 บาท ดอกคำฝอย 3 บาท ดีปลี 3 บาท พริกไทย 3 บาท เกลือ 3 บาท มะกรูด 33 ผล สารส้ม 5 บาท แล้วนำมาต้ม หลังจากนั้น นำมาตากแดดเอาไว้ประมาน 7 วัน รับประทานวันละ 3 ถ้วย ก่อนอาหาร และก่อนจะเข้านอน ข้อควรระวัง...ไม่ควรใช้กับสตรีมีครรภ์ หรือไม่รับประทานติดต่อกันนานจนเกินไป เพราะอาจทำให้ผิวแห้งได้ ซึ่งในการใช้คำฝอยในปริมาณสูง อาจมีผลเสียต่อเซลล์ได้ จึงไม่ควรกินอย่างเข้มข้นจนเกินไป