ลูกใต้ใบ...สมุนไพรบำรุงตับ

สมุนไพรเพื่อสุขภาพ

กระทรวงสาธารณสุขเผยว่า ปัจจุบันนี้คนไทยมีอัตราการเสียชีวิต จากโรคเกี่ยวกับตับสูงที่สุดในโลก โดยเฉลี่ยชาย 36.9 และหญิง 15.2 ต่อประชากร 100,000 คน ไม่ว่าจะเป็นโรคมะเร็งตับ โรคไวรัสตับอักเสบบี ภาวะสะสมไขมันในตับ ตับแข็ง โดยในแต่ละวัน มีผู้ป่วยรายใหม่เฉลี่ยถึง 30 รายทั่วประเทศ อีกทั้งยังมีแนวโน้มมากขึ้นเรื่อยๆ

ทางด้าน โรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร กล่าวถึงสมุนไพร "ลูกใต้ใบ" ที่มีผลช่วยบำรุงตับ ลดอาการตับอักเสบ และมีสรรพคุณทางยาอื่นๆ เอาไว้ในหนังสือบันทึกของแผ่นดินว่า..."ลูกใต้ใบ" มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Phyllanthus amarus Schumach & Thonn อยู่ในวงศ์ EUPHORBIACEAE เป็นสมุนไพรที่แพร่กระจาย อยู่ในหลายๆประเทศ ทั้งในบราซิล เปรู หมู่เกาะคาริเบียน อเมริกา อินเดีย ไทย ลาว พม่า เขมร และเป็นสมุนไพร ที่คนไทยส่วนใหญ่รู้จักดี เพราะขึ้นในทุกพื้นที่ ทุกภูมิภาคของประเทศ แต่ละพื้นถิ่นที่มีลูกใต้ใบ หมอยาจะใช้ลูกใต้ใบที่เหมือนๆกัน คือใช้เป็นยาแก้นิ่ว แก้โรคตับ แก้ปวดเมื่อย แก้เบาหวาน

สรรพคุณที่เกี่ยวกับตับของลูกใต้ใบ คือใช้บำรุงตับ ลดอาการตับอักเสบ สร้างความสมดุลของไขมันในตับ หมอยาชาวจีนเชื่อว่า ถ้ากินลูกใต้ใบติดต่อกันหนึ่งสัปดาห์ จะช่วยกำจัดพิษออกจากตับ มีผลทำให้สายตาดีบำรุงตับรักษาอาการดีซ่าน ซึ่งก็คล้ายกับหมอยาพื้นบ้านไทยและหฟมออายุรเวทอินเดีย ที่มีความเชื่อว่า...ลูกใต้ใบเกิดมาเพื่อตับ ใช้ต้มกินเป็นยาเพื่อแก้ดีซ่าน แก้ตับอักเสบตัวเหลือง ตาเหลือง ซึ่งมีรายงานการศึกษาวิจัยพบว่า สารสกัดจากลูกใต้ใบ มีฤทธิ์ป้องกันไม่ให้ตับถูกทำลายจากสารพิษ เช่น เหล้า ช่วยรักษาอาการอักเสบของตับ ทั้งประเภทเฉียบพลันและเรื้อรัง ช่วยปรับไขมันในตับให้เป็นปกติ

ลูกใต้ใบ...จึงเหมาะทำเป็นชาสมุนไพร ให้กับคนไข้ที่เป็นมะเร็งตับ โดยรายงานการวิจัยพบว่า น้ำต้มของลูกใต้ใบ ทำให้หนูที่เป็นมะเร็งตับ มีอายุยืนยาวขึ้น ด้วยกลไกที่ทำให้เซลล์มะเร็งเติบโตช้าลง แต่ไม่ได้ฆ่าเซลล์มะเร็งโดยตรง

ชาวบ้านในหลายพื้นที่ นิยมตากลูกใต้ใบให้แห้ง แล้วเก็บใส่โหลไว้ชงเป็นชากิน เพื่อแก้ไข้ แก้อักเสบ แก้ปวดเมื่อย อีกทั้งยังเป็นสมุนไพรยอดนิยม ของผู้ป่วยเบาหวาน เนื่องจากช่วยควบคุมระดับน้ำตาล โดยมีการศึกษาวิจัยทางเภสัชวิทยาพบว่า สารสกัดของลูกใต้ใบ มีฤทธิ์ช่วยลดระดับน้ำตาลในเลือดได้ แต่ต้องรับประทานยาแผนปัจจุบัน ตามคำสั่งของแพทย์ และมีการตรวจวัดระดับน้ำตาลในเลือดอย่างสม่ำเสมออีกด้วย

สรรพคุณของลูกใต้ใบอีกประการหนึ่ง คือเป็นสมุนไพรที่จัดว่ามีการใช้กับระบบทางเดินปัสสาวะมากที่สุดชนิดหนึ่ง โดยมีการนำไปใช้รักษาอาการมีไข่ขาวในปัสสาวะ อาการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ ทางเดินปัสสาวะอักเสบ ใช้ในการขับปัสสาวะ ลดอาการบวม และขับกรดยูริกออกทางปัสสาวะ ซึ่งช่วยในผู้ที่เป็นโรคเกาต์

ตำรับยาแก้ไข้ แก้ดีซ่าน แก้ร้อนใน ขับเหงื่อ ขับปัสสาวะ แก้อาการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ...นำลูกใต้ใบสดๆทั้งห้า จำนวน 1 กำมือ (ถ้าต้นแห้งให้กะเหลือประมาณครึ่งหนึ่ง) ผสมน้ำ 3 แก้ว ต้ม / เคี่ยวให้เหลือ 1 แก้ว กินครั้งละฝาถึง 1 แก้ว วันละ 3-4 เวลาก่อนอาหาร ตำรับยาแก้ปวดหลังปวดเอว บำรุงร่างกาย แก้หวัด แก้เบาหวาน...ใช้ลูกใต้ใบทั้งห้า ล้างน้ำสะอาด สับเป็นชิ้นเล็กๆ ตากแดดให้แห้ง ใส่หม้อดินต้ม ดื่มน้ำยาต่างน้ำชา ตำรับยาแก้ปวดเข่า-ข้ออักเสบ...ลูกใต้ใบทั้งห้า กับดอกหญ้าขาวทั้งห้า ต้มน้ำกิน

ตำรับยาแก้ไข้ทับระดู...นำลูกใต้ใบทั้งห้า ล้างน้ำให้สะอาด ตำละเอียด ผสมสุรา คั้นเฉพาะน้ำยา กินครั้งละ 1 ถ้วยชา ตำรับยาแก้นิ่ว...ลูกใต้ใบทั้งห้า จำนวน 1 กำมือ ตำพอแหลก คั้นน้ำให้ได้ครึ่งถ้วยชา เอาสารส้มขนาดปลายนิ้วก้อยละลายลงไป ดื่มให้หมดครั้งละครึ่งถ้วยชา วันละ 3 เวลาก่อนอาหาร ดื่มติดต่อกันให้ได้ 3 วัน จากนั้นใช้ลูกใต้ใบทั้งห้า จำนวน 1 กำมือ ต้มกับน้ำตาลทรายแดง ให้พอหวาน ดื่มต่างน้ำติดต่อกันอีก 3 วัน เมื่อขึ้นวันที่ 7 ค่อยดื่มน้ำอ้อยสด วันละ 1 ขวดน้ำปลาอีก 3 วัน เพื่อล้างนิ่วขั้นสุดท้าย รวม 1 รอบการรักษา 9 วัน

ตำรับยาแก้ประจำเดือนมามากกว่าปกติ...ใช้รากสดต้นลูกใต้ใบ ตำผสมกับน้ำซาวข้าวกิน ตำรับยาขับประจำเดือน...ใช้ต้นลูกใต้ใบต้มกินขับประจำเดือน ตำรับยาแก้นมหลง...หญิงที่คลอดบุตรแล้ว น้ำนมที่เคยไหลหยุดไหล และมีอาการปวดเต้านมร่วมด้วย เรียกอาการนี้ว่า นมหลง ถ้าปล่อยไว้จะกลายเป็นฝีที่นมได้ วิธีใช้ คือ เอาลูกใต้ใบทั้งห้า จำนวน 1 กำมือ ตำผสมเหล้าขาว คั้นเอาน้ำกิน 1 ถ้วยชา เอากากพอก ทำเพียงครั้งเดียว ไม่กี่นาที นมจะไหลออกมา

หากท่านใดมีความสนใจ เรียนเชิญเข้าเยี่ยมชม ณ ศูนย์การเรียนรู้การดูแลสุขภาพภาคประชาชน ด้านการแพทย์แผนไทยอภัยภูเบศร ทุกวันเสาร์-วันอาทิตย์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์ หรือติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม เรื่องราวเกี่ยวกับสมุนไพรและการแพทย์แผนไทย ที่มูลนิธิเจ้าพระยาอภัยภูเบศรฯ โทร.0-3721-1289 ได้เลยค่ะ