"ไฮเดรนเยีย "...ดอกไม้เปลี่ยนสี

anything...สิ่งสารพัน

"เวลาที่ดอกไฮเดรนเยียเบ่งบานเต็มที่...ดูเหมือนมันกำลังยิ้มให้กับโลกทั้งใบ"

 

ฝนพรำฉ่ำแฉะแบบนี้จันทร์รวีพาลงสวนศรีกันอีกแล้วเจ้าค่ะ เพราะมีไม้ดอกประดับมากเสน่ห์อย่าง "ไฮเดรนเยีย" (Hydrangea) มาแนะนำให้หามาปลูกอีกแล้วค่ะ ดอกไฮเดรนเยียเชื่อว่าหลายท่านคงจะคุ้นหน้าคุ้นตาเป็นอย่างดี หากพินิจด้วยสายตาแล้วน่าจะเห็นพ้องไม่ต่างกันว่า หนึ่ง คือความงามของกลีบที่เป็นดอกเล็กๆสี่กลีบอยู่รวมกันแน่นเอี้ยดอัดกันเป็นช่อกลมนั้นช่างดูบอบบางและชวนถนอมเหลือเกิน สอง มีหลากหลายสีสัน อาทิ สีขาว สีชมพู สีฟ้า สีม่วง เห็นแล้วรู้สึกสดชื่นมาก และสามคือ ความแปลกและมหัศจรรย์ ที่ดอกสามารถเปลี่ยนสีได้ค่ะ
 
ไม้ดอกชนิดนี้มีหลายพันธุ์ อาทิ พันธุ์พุ่มเตี้ย (สูงประมาณเข่า) พันธุ์พุ่มสูง (สูงเลยเอว) และพันธุ์พุ่มสูงลิ่ว (สูงเลยศีรษะไปเลย) ก็มี เดี๋ยวนี้ทั้งดอกและต้นไฮเดรนเยียมีวางขายดาษดื่นแล้วตามตลาดขายดอกไม้และตลาดขายต้นไม้ หลายท่านอาจคิดว่า ถ้าอยากจะซื้อมาปลูกเลี้ยงสักต้นจะยุ่งยาก หรือจะรอดมั้ยหนอ? หรือจะต้องเลี้ยงเฉพาะในที่ที่มีอากาศหนาวเย็นเท่านั้นหรือไม่? ความเป็นจริงแล้วไฮเดรนเยียสามารถปลูกเลี้ยงได้รอดและสามารถออกดอกให้เห็นโดยไม่ต้องง้อหรืออยู่ในที่ที่มีอากาศหนาวเย็นมากๆก็ได้ค่ะเพียงแต่ดอกอาจจะไม่ใหญ่โตหรือดกมาก อีกทั้งสามารถหาซื้อได้ไม่ยากตามตามตลาดนัดขายต้นไม้ทั่วไป อาทิ ตลาดนัดต้นไม้สวนจตุจักร ตลาดขายต้นไม้ (ข้างตลาด อ.ต.ก) หรือในร้านโครงการหลวง (ดอยคำ) ก็มักมีทั้งต้นและดอกมาจำหน่าย แถมมีหลากหลายสีด้วย ซึ่งส่วนใหญ่นำเข้ามาจากเมืองจีนหรือไม่ก็ปลูกในจังหวัดทางภาคเหนือ สนนราคานั้นเอื้อมถึงเลยค่ะ อย่างไฮเดรนเยียดอกสีฟ้าต้นสูงสองคืบราคาแค่หลักสิบบาท ส่วนต้นที่ให้ดอกสีแปลกๆอย่าง สีชมพูเข้มๆ สีม่วงจัดราคาอาจขยับขึ้นมาหลักร้อยกว่าบาทค่ะ
 
สวนศรีของอิฉันก็มีไฮเดรนเยียดอกสีฟ้า ๑ ต้น ตอนนี้อ้วนตุ๊บเพราะขุนและเลี้ยงดูอย่างดี ออกดอกมาให้ชื่นชมบ้างแล้วประปราย บางช่วงอาจดูหดหายไปเลยเพราะอากาศที่ร้อนเพิ่มขึ้น แต่คนเลี้ยงก็ไม่เคยงอน เพราะทั้งฟอร์มต้นและใบนั้นสวยเหลือเกิน ไม้ดอกประดับชนิดนี้ถ้าริจะปลูกจริงๆต้องรู้นิสัยและเอาใจใส่มากหน่อยเพราะเป็นพืชที่ชอบน้ำมากเป็นพิเศษ เป็นพืชที่ขาดน้ำไม่ค่อยจะได้ หากไปไหนวันสองวันแล้วไม่มีคนรดน้ำให้ กลับมาเห็นยอดและใบจะฟุบ ก็อย่าเพิ่งตกใจ เพียงแค่รดน้ำให้ชุ่มและปรับหัวฉีดรดน้ำต้นไม้ ให้เป็นแบบน้ำฝอยละเอียด ฉีดแช่ไปที่ใบและดอกให้ฉ่ำเลย สักพักใหญ่ๆ มันจะค่อยๆฟื้นคืนชีพและกลับมาสดใสเหมือนเดิมค่ะ คนชอบหนีเที่ยวบ่อยๆถ้าจะปลูกเลี้ยงควรปลูกใส่กระถางทรงสูงๆ ถ้าจะไม่อยู่บ้านก็หาจานรองกระถางใบโตๆใส่น้ำสะอาดหล่อเอาไว้ให้เต็มปริ่มเลยค่ะ
 
พืชชนิดนี้ไม่ชอบแดดจังๆ ทำเลที่เหมาะคือใต้ร่มไม้และควรโดนแดดส่องได้รำไร ถ้าได้แสงแดดสักครึ่งวันเช้าก็จะงามมาก ก่อนวางกระถางต้องเล็งมุมดีๆและที่สำคัญบริเวณนั้นควรมีลมโกรกผ่านได้ด้วย มือใหม่หัดปลูก ขอแนะนำให้ซื้อต้นเล็กๆมาเลี้ยง ปลูกใส่กระถางดินหรือกระถางพลาสติกก็ได้ดีกว่าปลูกลงดินเพราะดูแลง่ายกว่าและไม่เสี่ยงกับโรคต่างๆ เครื่องปลูก ควรระบายน้ำได้ดีและต้องเก็บกักความชื้นไว้ได้ด้วย ดังนั้น ใส่ดินร่วน ๑ ส่วน ผสมทราบหยาบ ๒-๓ กำมือ ใส่กาบมะพร้าวสับหยาบ ๒ ส่วนเลย เพราะกาบมะพร้าวสับหยาบๆจะระบายน้ำได้ไว ช่วยอุ้มน้ำเอาไว้ด้วยและยังเก็บความชื้นไว้ได้เยี่ยม
คนเลี้ยงจะมีความสุขและชื่นใจมากเป็นพิเศษ ถ้าเห็นไฮเดรนเยียออกดอก เชื่อมั้ยคะว่าเราสามารถเปลี่ยนสีดอกไฮเดรนเยียได้ด้วย ไฮเดรนเยียเป็นดอกไม้มหัศจรรย์ที่สามารถเปลี่ยนสีดอกได้ตามค่า pH ในดิน อย่างไฮเดรนเยียพันธุ์ดอกสีชมพู เกิดจากดินที่มีสภาพเป็นด่าง (pH มากกว่า ๕.๕) ส่วนดอกสีฟ้าและสีม่วง เกิดจากดินมีสภาพเป็นกรด (pH น้อยกว่า ๕.๕) แต่ถ้าเป็นพันธุ์ดอกสีขาว จะให้ดอกสีขาวตลอดไป ไม่สามารถเปลี่ยนสีได้เลย ไม่ว่าค่าดินจะเป็นกรดหรือด่างค่ะ
 
อิฉันเคยอ่านเจอตำราภาษาไทยที่เผยเคล็ด (ไม่) ลับการทำให้ดอกไฮเดรนเยียเปลี่ยนสีได้ ซึ่งเป็นวิธีบ้านๆ คือ ถ้าอยากได้เปลี่ยนจากสีชมพูเป็นสีฟ้า ก็แค่ไปหาเศษตะปูเก่าหรือตะปูขึ้นสนิมแล้วนำไปฝัง หรือจิ้มๆไว้บริเวณรอบๆโคนต้น (ต้นใหญ่ใส่ ๕-๘ ตัว) ใส่ตะปูแล้วรดน้ำเลย หรือไม่ก็ใช้น้ำที่แกว่งสารส้มจางๆแล้วอาทิตย์ละ ๓ ครั้ง (วันเว้นวัน) ก็ทำให้ดอกค่อยๆเปลี่ยนสีได้ค่ะ ยังมีอีกหลายปัจจัยที่ทำให้สีของดอกเข้มขึ้นได้ คือสายพันธุ์ สภาพอากาศ สภาพสิ่งแวดล้อมและการให้ปุ๋ยอย่างสม่ำเสมอ หากอยากได้ดอกสีชมพูกลับคืนมาเหมือนเดิม ก็แค่เก็บเอาตะปูออกทิ้งไป สีสันก็จะค่อยๆคืนกลับไปเป็นสีชมพูเหมือนเดิม วิธีนี้อิฉันยังไม่เคยลองทำนะคะ แต่ถ้าได้ลงมือทำแล้วและเห็นผลจะรีบนำมาแจ้งให้ทราบค่ะ
 
ยังมีเคล็ด (ไม่) ลับการเปลี่ยนสีดอกที่ง่ายกว่านั้นอีก คือ การใช้ปุ๋ยเคมี เช่น ถ้าอยากเลี้ยงให้ไฮเดรนเยียมีดอกสีชมพู ก็เลือกใช้ปุ๋ยที่มีฟอสฟอรัสสูงๆ (ฟอสฟอรัส คือตัวเลขที่อยู่ตรงกลางบนถุงของปุ๋ย เช่น สูตร ๑๖-๒๐-๐) แต่...ถ้าอยากได้ดอกไฮเดรนเยียสีฟ้า ก็ใส่ปุ๋ยที่มีโพแทสเซียมมากๆ (ดูตัวเลขท้ายสุดของสูตร บนถุงปุ๋ย เช่น สูตร ๒๕-๕-๓๐) วิธีใส่ปุ๋ยเคมีนั้นสำคัญด้วย ให้ใส่เม็ดปุ๋ยห่างจากโคนต้นประมาณ ๓ ข้อนิ้วมือ ควรใส่ปริมาณน้อยๆก่อน ใส่แล้วจะต้องรดน้ำทันทีเพื่อให้ปุ๋ยละลายลงสู่ดิน หรือจะใช้วิธีแบบออร์แกนิคและไม่ทำให้ดินเสีย ถ้าอยากให้ดอกมีดอกสีฟ้าหรือม่วง ก็แค่ผสมเครื่องปลูกด้วยปุ๋ยคอกสด เศษหญ้าที่ตัดแล้ว เศษผักหรือเปลือกผลไม้ต่างๆใช้อย่างใดอย่างหนึ่ง ผสมนิดหน่อยลงในเครื่องปลูกก็จะช่วยทำให้ดินมีค่าเป็นกรดไงละคะ
 
ไฮเดรนเยียเป็นไม้ดอกประดับที่คนรักดอกไม้น่าจะลองหามาปลูกเลี้ยงไว้สักต้นเพราะเป็นความท้าทายที่เราจะสามารถควบคุมให้ดอกเปลี่ยนสีไปตามที่เราต้องการได้ค่ะ