สมุนไพรกับโรคหอบหืด

สมุนไพรเพื่อสุขภาพ

โรคหอบหืด...เป็นภาวะการอักเสบเรื้อรังของหลอดลม ทำให้เยื่อบุผนังหลอดลม มีปฏิกิริยาตอบสนองต่อสารภูมิแพ้ ทำให้มีอาการไอ แน่นหน้าอก หายใจมีเสียงหวีด หรือหอบเหนื่อย จะเกิดขึ้นทันทีเมื่อได้รับสารก่อโรค หรือสารที่ก่อให้เกิดการแพ้ เช่น ฝุ่น ละอองเกสรดอกไม้ หรือแม้กระทั่งอากาศที่เย็น บางรายมีอาการปีละ 1-2 ครั้ง แต่บางรายมีอาการเรื้อรังตลอดปี และมีความจำเป็นต้องใช้ยา บรรเทาอาการอย่างต่อเนื่อง

ซึ่งการใช้ยาที่ไม่ถูกต้อง อย่างยาพ่นประเภทสเตียรอยด์ อาจมีการเจริญเติบโตของเชื้อราในช่องปาก หรือการรับประทานสเตียรอยด์ ติดต่อกันเป็นเวลานาน ก็มีผลต่อการทำงานของไต ทั้งยับยั้งการเจริญเติบโตในผู้ป่วยเด็ก รวมถึงทำให้หัวใจเต้นเร็ว ดังนั้น การปฏิบัติตนถูกต้อง หรือใช้ยาสมุนไพร อาจเป็นอีกทางเลือกหนึ่งสำหรับผู้ป่วย

ช่วงมีอาการควรใช้ยาพ่นอย่างถูกต้อง พร้อมหลีกเลี่ยงอากาศเย็น อาหารเย็น หรือน้ำเย็น เพราะจะทำให้เสมหะจับตัวได้ง่าย ด้วยเสมหะเป็นตัวกระตุ้น ที่ทำให้เกิดการจับหอบได้ ฉะนั้นการออกกำลังกายสม่ำเสมอ การรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ จะช่วยสร้างความแข็งแรงให้ร่างกาย หรือการใช้สมุนไพรที่มีการบันทึกในตำรายาโบราณ...

"ปีบ" ช่วยรักษาหอบหืดได้ผล ทางภาคเหนือเรียกว่า "กาซะลอง" พืชตระกูลเดียวกับแค รับประทานเช่นเดียวกับดอกแค ในทางยาถูกนำมาใช้แก้หอบหืด โดยใช้ดอกแห้งมวนด้วยใบบัวหลวงหรือใบตองนวล เป็นบุหรี่สูบแก้หอบ การวิจัยพบว่า ดอกปีบ มีสารฮีสปีดูลิน (Hispidulin) ระเหยมีฤทธิ์ขยายหลอดลมดีกว่า อมิโนฟิลลีน (Aminophylline) ในยารักษาโรคหอบหืด และไม่เป็นพิษแต่อย่างใด ทางภาคเหนือและอีสาน ใช้รากปีบต้มกินแก้ไอ รากปีบให้สรรพคุณบำรุงปอด และดอกปีบเป็นส่วนประกอบ ในยาแก้ริดสีดวงจมูก

"หนุมานประสานกาย" หรือ "สังกรณี" สรรพคุณหลักแก้แพ้อากาศ แก้หอบหืด หลอดลมอักเสบ ขยายหลอดลม หวัด เจ็บคอ ไอเรื้อรัง นำมาพัฒนาเป็นยารักษาโรค ในระบบทางเดินหายใจระยะยาว ทั้งประเทศไทย และประเทศญี่ปุ่น มีการใช้ในรูปแบบชาชง เพื่อบรรเทาอาการไอ แก้หลอดลมอักเสบและหอบหืด โดยใช้ใบสดล้างให้สะอาด เคี้ยวครั้งละ 2 ใบ กลืนน้ำจนกว่ากากยาจะจืดจึงคายทิ้ง หรือกลืนลงไปเลยก็ได้ ให้เคี้ยววันละ 2 ครั้ง ก่อนอาหารเช้าและเย็น การใช้ใบแห้ง 1-3 ใบ ชงน้ำดื่มแทนชา ถ้าต้มใช้ประมาณ 7-8 ใบ ต้มกับน้ำ 4 แก้ว ปล่อยให้เดือดเบาๆ จนน้ำงวดเหลือครึ่งหนึ่ง แบ่งกินวันละ 2 ครั้ง ก่อนอาหารเช้า เย็น บางคนอาจเกิดอาการแพ้ มีอาการใจสั่น แน่นหน้าอก หายใจไม่สะดวก เวียนศีรษะ คลื่นไส้ ต้องหยุดใช้ยาทันที คนเป็นโรคหัวใจ ความดันโลหิตต่ำ หรือสตรีมีครรภ์ ไม่ควรรับประทาน

"รางจืด" และ "ชุมเห็ดเทศ" ก็นำมาใช้ในโรคหอบหืด ทฤษฎีแพทย์แผนไทยเชื่อว่า โรคหอบหืด...มาจากร่างกายสะสมของเสีย ดังนั้น ในการรักษา ควรมุ่งการขับของเสีย หรือใช้ยาในกลุ่มขับพิษและยาระบาย ผู้ป่วยหลายรายใช้แล้วได้ผล

หากท่านใดมีความสนใจ เชิญเข้าเยี่ยมชม ณ ศูนย์การเรียนรู้การดูแลสุขภาพภาคประชาชน ด้านการแพทย์แผนไทยอภัยภูเบศร ทุกวันเสาร์-อาทิตย์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์ หรือติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม เรื่องราวสมุนไพรและการแพทย์แผนไทย ณ มูลนิธิเจ้าพระยาอภัยภูเบศร โทรศัพท์ 0-3721-1289 ได้เลยค่ะ